Leo Serné
(1849 – 1913)

Een 19e eeuwse “boef”
Leo Serné werd geboren op 7 mei 1849 in Haarlem. Zijn officiele naam is Leendert, maar in allerlei documenten en krantenknipsels wordt hij later “Leo” of “Leon” genoemd. Een enkele keer zelfs “Leonard(us)”. Hij is het vierde kind uit een gezin van 12 kinderen. Zijn ouders heetten Isaac Serné en Katharina Hamer. Van de eerste 5 kinderen van Isaac en Katharina (allemaal jongens) zullen er uiteindelijk 4 emigreren. 3 Kinderen naar Engeland en 1 naar de Verenigde Staten.

Leo trouwt op 20 jarige leeftijd, op 13 april 1870 te Haarlem met de dan 19 jarige Anna Hermina Sophia Petronella Boller. Bij zijn huweljk wordt vermeld dat Leo baardscheerder is, oftewel kapper. Zij krijgen uiteindelijk samen 5 kinderen: Anna (overlijdt binnen een jaar), Anna Philippina, Isaac, Catharina en Leonardus Johannes.

Op 25 februari 1877 vinden we een eerste advertentie in de Leeuwarder Courant afkomstig van Leo. Er zullen er nog een aantal volgen over hetzelfde onderwerp “Capuala”. Leo doet zich voor als veearts en probeert een zalf aan de man te brengen waarmee wonden bij dieren kunnen worden genezen.

Leo valt door de mand (en vlucht…)
Centraal Bureau voor Genealogie bezit de jaargangen 1852 1946 van het Algemeen politieblad. Het bevat signalementen (bijvoorbeeld van verdachten, veroordeelden, gedeserteerden, vermisten), gegevens over gedupeerden (van misdrijven), uitgezette en toegelaten vreemdelingen en rijkspolitieambtenaren (aanstelling, promotie, beloning, standplaatsen).

Op 13 maart 1885 wordt Leo Serné met zijn gezin ambtshalve uitgeschreven uit de Burgerlijke Stand. Hij is dan al ongeveer 2 jaar eerder vertrokken naar Engeland.

Uit de rechtbankverslagen valt op te maken dat Leo met zijn gezin in Londen is gaan wonen. Ze wonen in de Strand in Londen. Hij heeft zijn oorspronkelijke beroep daar weer opgepakt (kapper), maar kan toch ook het oplichten niet laten. Misschien wel omdat hij gewoon de inkomsten nodig had..

De eerste keer voor de Engelse rechters
In 1883 komt Leo voor de eerste keer voor de Engelse rechters te staan wegens oplichting. Deze vos verliest duidelijk niet zijn streken. Het vonnis is (in het Engels) te lezen op de volgende bladzijden in onderstaand pdf-bestand.

(5 pagina’s, 628 kB)

De uitspraak (18 maanden dwangarbeid) blijft in Nederland niet onopgemerkt.

De tweede keer voor de Engelse rechters
13, 14 en 15 december 1887 komt Leo voor de tweede keer voor de Engelse rechters te staan. Ditmaal is de zaak veel ernstiger. In de nacht van zaterdag 17 op zondag 18 september 1887 brak er brand uit in het huis van Leo Serné en zijn gezin. Ze woonden op het adres 274 Strand te Londen. Tevens sliep er een bediende in het huis. Hij heette Harry Goldfinch. Bij deze brand kwamen de twee zoons van Leo en Anna om het leven, Isaac van 14 en Leo van 11 jaar oud. Leo werd verdacht van brandstichting en van moord op zijn twee kinderen. De Engelse rechter hebben deze twee onderwerpen apart behandeld. Eerst behandelde de rechter de (indirecte) moord op zijn kinderen.

(32 pagina’s, let op 4,5 MB)

The Penny Illustrated Paper and Illustrated Times (London, England),Saturday, January 28, 1888; pg. 55; Issue 1391

The Penny Illustrated Paper and Illustrated Times (28-01-1888)

De derde keer voor de rechter
Het tweede deel van de bovengenoemde strafzaak betrof de opzettelijke brandstichting. De rechtzitting hiervoor was op 19, 20 en 21 januari 1888. Ook hiervan is het rechtbank verslag te lezen (zie hieronder). In het verslag wordt verwezen naar de eerdere zitting van december 1887. De uitspraak is nu niet zo voordeling voor Leo. GUILTY! en de straf die erop volgt luidt 20 jaren zware dwangarbeid.

(3 pagina’s, 376 kB)

 

Ook deze uitspraak is niet onopgemerkt gebleven in Nederland.

“Met schrijft uit Haarlem:
Een zaak die niet in Haarlem, maar wel door een beruchte Haarlemmer gepleegd is, houdt sedert Zaterdagavond bijna ieder in de stad bezig. Men kan in geen societeit, koffiehuis, sigaren- of andere winkels komen of de vraag klinkt u te gemoet “Heb je al gehoord, dat Serné 20 jaar heeft?” Bijna allen groeien er in, dat die sinjeur er eindelijk eens tegen aan is geloopen en daar is reden voor, want tijdens hij hier ter stede woonde, heeft hij het al zeer bont gemaakt.
Van beroep hondenscheerder en likdoornsnijder, gaf hij zich uit voor veearts 1e klasse, bedroog, beloog en bestal de menschen op een ergerlijke wijze en maakte het eindelijk bij een vrijerij, die hij te Amsterdam op touw had gezet, zoo bont, dat hij naar Londen vluchtte, waar hij 14 dagen na aankomst reeds kennis maakte met de heilige Hermandad wegens oplichting van een logementhouder, bij wien hij intrek had genomen.
Terzelfden tijd veroordeelde de Nederlandsche rechter hem bij verstek tot 15 maanden gevangenisstraf, wegens diefstal van juwelen van een dame, die hij zijn minnares noemde. Ongelooflijk zijn de staaltjes die dat heer wel heeft uitgehaald. Zoo is hij eens naar IJmuiden gegaan en heeft zich daar uitgegeven voor deurwaarder om zoodoende geld te kunnen krijgen. Toen dit niet lukte zette hij uit kracht van zijn ambt den boel op straat. In een der velen processen die hij wegens oplichting had te voeren had de advocaat H. voor hem gepleit en was vrijspraak voor hem gevolgd. De advocaat zond hem de rekening, maar Serné vond die te hoog, maakte aanmerking doch kon geen vermindering krijgen. Hij betaalde dan ook, maar nam bij het heengaan een prachtig hondje van een huisgenoot mede dat hij voor f200 verkocht. Zoo betaalde hij zijn proceskosten. Zijn laatste streek, waarvoor hij nu ook veroordeeld is, is bransstichting. Hij woonde te Londen, in de “Strand” en had daar een barbierswinkel, waarvan de inventaris zoowat 10 maal boven de waarde verzekerd was. De zaak nam niet op en op een avond brandde het huis af, waarbij twee kinderen van Serné, jongetjes, omkwamen. Daar de omstandigheden waaronder de brand plaats had, der politie zeer verdacht voorkwamen, nam men hem gevangen en stond hij eerst terecht wegens moord op zijn kinderen, maar daarvan sprak de jury hem vrij. Een andere jury heeft nu geoordeeld dat hij schuldig is aan moedwillige brandstichting en de rechtbank heeft hen dadelijk tot 20 jaar tuchthuisstraf veroordeeld. Vooreerst is dat wel voldoende, om den uitvinder van het “Kapuala” een kwakzalversmiddeltje voor zieke paarden onschadelijk maken.

Bron: Amersfoortsche Courant, 26 januari 1888

In 1891 zit Leon Serne in de gevangenis. Volgens de bron is hij geboren in 1850 en is hij afkomstig uit Holland.
[bron: Names of prisoners in Dartmoor Convict Prison extracted from 1891 census Lidford Township, Devon County England]